| Tanıtım |
|
Ekonomi Çatalağaç (Şadı) köyünün eğitimli insanının çok olması, tarım ve mera alanlarının geniş olması, yaylaklarının bol ve kolay ulaşılabilir olması, sosyal geçmişinin zengin olması başlıca özellikleridir. Muhtemeldir ki köyü kuranlar, yayladan gelerek bu köye yerleşmişlerdir. Köyü seçim nedenleri ise hiç kuşku yok ki köyün zengin gözeleri ve meralarıdır. Çepnilerin ekonomisinin temel dayanağı hayvancılıktır. Bu köyü kuranlarda bu zengin doğa yapısında hayvanlarını beslemişler, her türlü hayvansal ürünü elde etmişler, her türlü sebze ve meyveyi yetiştirmişler, ihtiyaçları olan tahılı yetiştirdikleri gibi dışarıya da satmışlar, ihtiyaçları olan kümes hayvanlarını yetiştirmişler, arıcılık yapmışlar, avcılık yapmışlar ve burada zengin bir yaşam kurmuşlardır. Böylece zenginlikleriyle ve bilgelikleriyle çevrede büyük bir üne sahip olmuşlardır. Öyle ki şu anda böğürtlenlik olan yerlerin bile geçmişte ekili alan olduğunu biliyoruz dahası yaylalara ekin ekildiğini de. Daha sonra gerek 93 harbi sonrası gerekse 1 dünya savaşı sonrası nüfusun azalması ile birlikte ekili alanlar da azalmıştır. Bu gün ise köyde yalnızca fındık tarımı yapılmaktadır. Ailelerin birinci amaçları çocuklarını okutup devlet memuru yapmak, olmadı İstanbul, Bursa gibi metropollere işçi olarak çalışmaya göndermektir. Köyde son yıllarda açılan maden işletmesi de önemli bir ekonomik girdidir. Coğrafya Coğrafi olarak, Giresun Gümüşhane sınırında bulunan Çatalağaç’ın doğusunda Taşlıca (Şıhlı), batısında Doymuş, kuzeyinde Güvenlik ve Kuzan, Güneyinde ise Günyüzü köyleri vardır. Köy meyilli bir arazi yapısına sahip olup Ören ve Düzçayır mevkii dışında düz yer yok denecek kadar azdır . Genel olarak batı meyillidir. Önceleri otlak olarak kullanılan birçok arazi şu anda orman haline gelmiştir. Ekim alanlarının ise hemen hemen tamamında fındık tarımı yapılmaktadır. Fındık bahçelerinden sonra az sayıda otlakla birlikte çoğunlukla kızılağaç, meşe, gürgen ve yabani fındık ağaçlarını barındıran ormanlar başlar. Bunların bittiği yerde ise iğne yapraklı ormanlar devam eder. Çatalağaç köyünde tarım alanı dışındaki tüm alanlar hemen hemen ormanlıktır. Köy orman bakımından oldukça zengindir. Burada bir hususu gözden kaçırmamamız gerekir , Birinci Dünya Savaşı öncesinde yerleşim geniş bir alanda iken savaş sonrası azalan nüfus daha aşağılardaki yamaç lara yerleşmiştir. Köyün harşıt deresine yakın kısımları çok meyilli olup, biraz yükseklere çıkılınca düzlüklerle karşılaşılmaktadır. Köyün Adı Köyün adının Çepnilerden önce (hatta ilk kurulduğundaki adının) ne olduğunu bilemiyoruz. Bilinen adı Şadı’dır. Şadı adı Şıh Davut ve Pir Ali ailelerinin Derindere’ye gitmesiyle birlikte Piri Şıh’ın adına izafeten koyulmuştur. 1962 de ise Çatalağaç olarak değiştirilmiştir ve halen aynı adla devam etmektedir. Hemen belirtelim ki Şadı olarak adlandırılan yer (bugün bile) Orta Mahalle ve Cami Mahalleleridir. Derindere bir anlamda Şadı adının dışında kalmaktadır. 15 ve 16 yüzyıllardaki Kürtün’e bağlı köylerde Şadı adına rastlayamadık. Kesin kanımız; bu tarihlerde Şadı’da yerleşim olduğudur. Öyle ise Şadı’dan önce başka bir isim vardı. Bu üzerinde durulması gereken bir konudur. Köy 4 mahalleden oluşmaktadır. Bunlar;
Yaylalar Çatalağaç köyünün halen 4 adet yaylası ve 4 adet obası vardır. Bunlar Keltaş, Tepealan, Çatakçayır ve Mansur yaylalarıdır. Keltaş'ta son bir kaç yıldır yerleşim bulunmamaktadır fakat Büyükşehirlerde yaşayan Çatalağaçlılar için yazlık amaçlı kullanılabilecek en uygun yayla keltaş yaylasıdır. Tepealan da 2 Mansur ve Çatakçayırda birer oba mevcuttur. Geçmiş yıllarda çok sayıda yaylası bulunan köy, nüfusun azalmasıyla birlikte bu yaylalarını maalesef koruyamamıştır. Çeşmeler Çeşmelere köyde ve yaylalarda öteden beri çok önem verilmektedir. Çeşme yapmak kutsal sayılıp , hayır işlemek isteyen insanlar çoğunlukla çeşme inşa etmişler veya yol kenarına su getirip oluk yapmışlardır. Bir de her çeşmenin önünde “Kürün” denilen bazen ağaçtan bazende taştan oyulan bir yalak bulunmaktaydı. Bu kürün hayvanların su içmesi amaçlıydı. Gerek hayvancılığın azalması gerekse evlere su gelmesinden dolayı artık günümüzde çeşmelere bu önem verilmemektedir. Yinede köyde su kaynakları boldur. Değirmenler Muhtelif zamanlarda 5 değirmene kadar sahip olan köyde 1970 yıllara kadar değirmenlerin çok önemli bir ekonomik işlevi olmuştur. Bu dönemde değirmenler köyün ortak malı olarak işlevini sürdürmüşlerdir. Mısır tarımının azalmasıyla birlikte bu sayı giderek azalmış olup şu an 2 tane kalmıştır ve halen geriye kalanlarda düzenli olarak çalışmamaktadırlar. Bunlarında bakımı oldukça zorlaşmış olup gelecekteki akıbetleri bilinmemektedir. Camiler Köyün 3 adet cami si vardır. Bunlar: Derindere, Orta mahalle ve Cami mahallesindedirler. Bunlardan en eskisi Cami mahallesindekidir. Yapım tarihi tam olarak bilinmemekle birlikte muhtemelen 19 yüzyılın ortalarıdır. İkinci yapılan Derindere camisidir. Yapım tarihi yaklaşık olarak 1890 yıllarıdır. Ancak daha sonra iki kez yer değiştirmiştir. Orta mahalledeki cami ise 2000’li yıllarda yapılmıştır. Mezarlıklar Mezarlık olarak halen 3 adet alan bulunmaktadır. Bunlar Derindere, Kabaklı Kıranı ve Şadı Güneyi’ndedir. İklim Özellikleri Köyde iklim genel olarak karadeniz ılıman iklimi olup yılın büyük bölümü yağışlıdır. Kuraklık çok az görülür ama kuraklık olduğunda da ılıman iklime uyumlu olan tarıma büyük zarar verir. Akarsular Köyün akarsuları:
Sinan Güvendi Not: Bu yazı daha önce http://www.catalagackoyu.com sitesinde yayınlanmıştır. |
